Kardeşe ve akrabaya zekât verilir mi?
Zekâtını ihtiyaç sahibi bir yakınına ulaştırmak isteyenlerin en sık sorduğu sorulardan biri, akrabalığın buna engel olup olmadığıdır. Din İşleri Yüksek Kuruluna göre fakir olan kardeşe zekât verilebilir. Ancak bütün aile fertleri aynı hükme tabi değildir; yakınlık derecesi ve kişinin maddi durumu birlikte değerlendirilmelidir.
Fakir kardeşe ve diğer akrabalara zekât
Kurulun açıklamasında kardeşin yanında kardeş çocukları, amca, dayı, hala ve bunların çocukları da sayılır. Bu yakınlara, zekât alabilecek durumda olmaları şartıyla zekât verilebilir. Dolayısıyla bir kimsenin akraba olması tek başına engel değildir; aynı şekilde akrabalık, maddi durumu uygun olmayan birini zekât alabilecek kişi hâline getirmez.
Yoksul akrabaya öncelik verilmesi, hem zekât yükümlülüğünün yerine getirilmesi hem de aile bağlarının gözetilmesi bakımından teşvik edilir. Yakın çevresinde ihtiyaç sahibi bulunan kişi, yardımını planlarken bu imkânı değerlendirebilir.
Anne, baba, çocuk ve eş için durum farklıdır
Din İşleri Yüksek Kurulunun Hanefî mezhebine göre aktardığı hükümde anne, baba, büyükanne ve büyükbabaya; çocuklara, torunlara ve onlardan gelen alt soya zekât verilemeyeceği belirtilir. Aynı açıklamada eş de zekât verilemeyecek kişiler arasında yer alır. Bu nedenle kardeş için geçerli olan cevabı bütün aile fertlerine uygulamamak gerekir.
Yakınına destek olma isteğiyle zekâtın şartları ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Zekât verilemeyen bir aile ferdinin ihtiyacını karşılamak, yardımın zekât sayıldığı anlamına gelmez.
Karar vermeden önce nelere bakılmalı?
- Yardım edilecek kişinin yakınlık derecesini netleştirin.
- Kişinin zekât alabilecek maddi durumda olup olmadığını değerlendirin.
- Akrabalık dışında özel bir durum varsa ilgili fetvanın kapsamını kontrol edin.
- Mezhebinize veya aile durumunuza ilişkin tereddüdü müftülüğe danışın.
İnanan Genç olarak bu rehberde, akrabaya yardım etmek isteyen ziyaretçilerimizin temel ayrımı güvenilir kaynaklardan öğrenmesini amaçlıyoruz. Fitre ve fidye gibi farklı yükümlülükleri ayırmak için Fitre ve fidye arasındaki fark nedir? yazımızı da inceleyebilirsiniz.
Kaynaklar
19 Ekim 2026